Web Tasarım

Web Tasarımda Çizime Geçmeden Önce Sitenin Görevini Yazıyoruz

Bir web tasarım projesinde ilk toplantıda renk paleti ya da şablon konuşmuyoruz. Önce sitenin sizin adınıza hangi işi üstleneceğini netleştiriyoruz. Amaç telefonla gelen aynı soruları azaltmak mı, teklif isteyen kişi sayısını artırmak mı, yoksa ürünlerinizi hiç tanımayan birine kısa sürede anlatmak mı? Edirne’de hizmet veren bir işletmenin sitesi, çoğu zaman müşteriyle yapılan ilk görüşmenin yerini tutar; ziyaretçi sizi aramadan önce sayfalarınızda gezinir ve kararının önemli bir kısmını orada verir. Bu nedenle sayfaya hangi soruyla gelindiğini, hangi bilgiyi görünce güven oluştuğunu ve ziyaretçinin hangi noktada vazgeçtiğini birlikte yazıya döküyoruz. Ortaya çıkan kısa görev tanımı, sonraki bütün kararlarda başvurduğumuz ölçüt olur. Bir sayfanın, bir düğmenin ya da bir animasyonun gerekli olup olmadığı tartışıldığında cevabı kişisel zevklere göre değil, bu tanımdaki hedeflere bakarak veriyoruz. Tanım sade bir dille yazıldığı için ekibinizdeki herkes okuyup kendi gözlemini ekleyebilir.

Bu aşamada sizden uzun bir form doldurmanızı beklemiyoruz. Müşterilerinizin en sık sorduğu soruları, en çok talep gören hizmetlerinizi ve elinizdeki fotoğraf, broşür, sertifika gibi malzemeleri sohbet ederek topluyoruz. Telefona bakan çalışanınızın ya da satış ekibinizin anlattıkları çoğu zaman en değerli bilgiyi taşır. Müşterinin hangi kelimeyle aradığını ve hangi konuda tereddüt ettiğini en yakından onlar bilir. Eksik kalan içerikleri de bu görüşmede açıkça listeliyor, her biri için sorumlu kişiyi belirliyoruz. Hangi metni sizin yazacağınız, hangisini bizim hazırlayacağımız baştan belli olunca proje ortasında haftalarca malzeme beklenmiyor. Rakip sitelere de göz atıyoruz; amaç onları taklit etmek değil, ziyaretçinin orada bulamadığı açıklamayı sizin sitenizde rahatça bulabilmesini sağlamak. Sektörünüzde müşterinin kafasını karıştıran bir konu varsa, onu anlaşılır kılan bir sayfa çoğu zaman sitenin en çok okunan bölümü olur.

Keşif görüşmelerinin sonunda elinizde sade bir kapsam özeti oluyor. Bu özette sitede yer alacak sayfalar, iletişim formu ya da randevu talebi gibi işlevler, çok dilli yapıya ihtiyaç olup olmadığı ve içeriklerin kim tarafından hazırlanacağı yazılı olarak yer alıyor. Onay vereceğiniz ara adımları da aynı belgeye ekliyoruz; böylece web tasarım çalışması hiçbir aşamada sizin haberiniz olmadan ilerlemiyor. Sonradan eklenmek istenen bir özellik olursa onu gizli bir ek maliyet gibi değil, açıkça konuşulan yeni bir karar olarak ele alıyoruz. Bu şeffaflık iki tarafın da aynı listeye bakarak konuşmasını sağlıyor. Hedefin ölçülebilir olması için basit göstergeler de seçiyoruz: form doldurma sayısı, telefon numarasına dokunma ya da belirli bir sayfada geçirilen süre gibi. Bu göstergeler, yayından birkaç ay sonra sitenin görevini ne ölçüde yerine getirdiğini konuşurken elimizdeki en somut dayanak olur.

Menüdeki Her Başlık Bir Müşteri Sorusuna Karşılık Gelmeli

Site haritasını çizerken işletmenizin iç yapısını değil, ziyaretçinin kafasındaki sırayı esas alıyoruz. Bir müşteri önce ne yaptığınızı, sonra bunu nasıl yaptığınızı, en sonunda da size nasıl ulaşacağını merak eder. Menü başlıklarını bu sıraya göre diziyoruz. Birbirine çok benzeyen sayfaları birleştiriyor, tek başına yeterli bilgi taşımayan sayfaları ise daha kapsamlı bir sayfanın bölümüne dönüştürüyoruz. Kurum içinde anlamlı görünen ama müşterinin hiç kullanmadığı ifadeleri menüden çıkarıyoruz; çözüm ortaklıkları gibi soyut bir başlık yerine birlikte çalıştığımız firmalar demek çoğu zaman daha anlaşılır olur. Hizmet sayısı fazla olan işletmelerde, ziyaretçinin kendisine uygun seçeneği birkaç soruyla bulabileceği bir yönlendirme sayfası da planlıyoruz. Menüde yer almayan ama sık aranan bilgiler için sayfa altına kısa bağlantılar ekliyoruz. Bu iskelet kâğıt üzerinde onaylanmadan tasarım ekranına geçmiyoruz, çünkü yapıdaki bir hata sonradan düzeltildiğinde metinleri, görselleri ve bağlantıları birlikte etkiler.

Sayfa metinlerini yazarken kısa paragraflar, açık ara başlıklar ve somut ifadeler kullanıyoruz. Hizmetinizin kime uygun olduğunu, nasıl işlediğini ve müşterinin sizden ne beklemesi gerektiğini ilk ekranda anlatmaya çalışıyoruz. İyi bir web tasarım metni övgü cümleleriyle dolu olmak zorunda değildir; ziyaretçi aradığı cevabı bulduğunda zaten ikna olur. Sektörünüze ait teknik terimleri gerektiği yerde kullanıyor, her birinin yanına sade bir açıklama ekliyoruz. Metnin tonunu da işletmenizin müşterileriyle konuşma biçimine göre ayarlıyoruz; resmi bir hukuk bürosu ile samimi bir kafe aynı dili kullanmaz. Metinleri onayınıza sunmadan yayına almıyoruz, çünkü işinizin ayrıntılarını sizden daha iyi bilen yoktur. Fiyat listesi, çalışma saatleri ya da kampanya duyurusu gibi sık değişen bilgileri kolayca güncellenebilecek ayrı bölümlerde topluyoruz. Böylece küçük bir değişiklik için bütün sayfayı yeniden düzenlemek gerekmiyor. Her sayfanın sonunda ziyaretçiye ne yapacağını söyleyen açık bir yönlendirme bulunuyor: teklif isteyin, bizi arayın ya da yol tarifi alın gibi.

Görsellerde de aynı sadeliği koruyoruz. Hazır fotoğraf arşivlerinden seçilen kareler çoğu zaman başka sitelerde de görülen yüzleri tekrar eder ve ziyaretçiye sizin hakkınızda bir şey söylemez. Mümkün olduğunda kendi ekibinizin, çalışma alanınızın ve tamamladığınız işlerin fotoğraflarını kullanmayı öneriyoruz. Çekim gerekiyorsa hangi karenin hangi sayfada kullanılacağını önceden listeliyoruz; böylece yüzlerce gereksiz fotoğraf yerine işe yarayan birkaç güçlü görselle ilerliyoruz. Her görseli sayfadaki gerçek görüntülenme boyutuna göre küçültüyor, dosya adını ve alternatif metnini içeriğe uygun şekilde yazıyoruz. Bu küçük özen, ekran okuyucu kullanan ziyaretçilerin sayfayı anlamasına ve arama motorlarının görselin konusunu doğru yorumlamasına katkı sağlıyor. Ürün ya da hizmet karşılaştırması gibi yoğun bilgiler için tablo ve kısa görsel anlatımlar kullanmak, uzun paragraflardan çok daha hızlı okunuyor. İkon, çizim ve grafik gibi destekleyici öğeleri de tek bir çizgi dilinde hazırlıyor, sitenin farklı bölümlerinin birbirinden kopuk görünmesini önlüyoruz.

Tasarım Kararlarını Önce Telefon Ekranında Sınıyoruz

Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı sitenize telefondan ulaşıyor; bu yüzden web tasarım taslaklarını önce dar ekran için hazırlıyor, geniş ekran düzenini sonra kuruyoruz. Başparmakla rahatça dokunulabilen düğmeler, gereksiz kaydırma istemeyen başlıklar ve tek elle doldurulabilen formlar bu aşamanın temel ölçütleri. Arama, mesaj gönderme ya da yol tarifi gibi sık kullanılan işlemleri ekranın kolay erişilen bölgelerine yerleştiriyoruz. Renk ve yazı karakteri seçimlerinde kurumsal kimliğinizi esas alıyor, okunabilirliği ayrıca ölçüyoruz. Açık gri zemin üzerindeki ince bir yazı masaüstünde şık görünse bile güneş altında bakılan bir telefonda kaybolabilir. Yatay ve dikey kullanımda içeriklerin kaymadığını, açılır menülerin parmakla kolayca kapatılabildiğini de ayrıca kontrol ediyoruz. Taslakları size durağan ekran görüntüleri olarak değil, kendi telefonunuzda açıp gezebileceğiniz bir önizleme bağlantısıyla sunuyoruz. Böylece gerçek kullanım hissini yayından önce deneyimliyor, rahatsız eden noktaları erkenden söyleyebiliyorsunuz.

Sayfanın açılma hızı, tasarımın gözle görülmeyen ama ziyaretçinin ilk hissettiği özelliğidir. Ağır animasyonlar, büyük arka plan videoları ve her sayfada yüklenen gereksiz eklentiler özellikle mobil veriyle bağlanan kullanıcıları bekletir. Bu yüzden ekrandaki her öğenin bir işlevi olup olmadığını soruyoruz; işlevi olmayan süsleri çıkarmaktan çekinmiyoruz. Görselleri modern biçimlerde sıkıştırıyor, yazı tiplerini yalnızca kullanılan kalınlıklarla yüklüyor, önbellek ayarlarını yapılandırıyoruz. Sunucu seçimi de hızı doğrudan etkilediği için barındırma paketinin kapasitesini sitenin beklenen trafiğine göre öneriyoruz. Yayından önce sayfaları farklı cihazlarda ve farklı bağlantı hızlarında test ederek ölçüm sonuçlarını sizinle paylaşıyoruz. Hız ölçümlerini yalnızca ana sayfada değil, en çok ziyaret alacak hizmet ve iletişim sayfalarında da tekrarlıyoruz. Belirli bir hız puanı vaat etmiyoruz, çünkü sonuç barındırma altyapısına ve sonradan eklenen içeriklere göre değişir. Bunun yerine hangi dosyanın sayfayı yavaşlattığını açıkça gösteren bir tablo hazırlıyor, ileride eklenecek içerikler için dikkat edilmesi gereken noktaları da yazıyoruz.

Arama motorlarında görünürlük için gereken temel altyapıyı da web tasarım sürecinin doğal bir parçası sayıyoruz. Her sayfanın kendine ait bir başlık etiketi ve açıklaması, anlamlı bir adres yapısı ve doğru sırada kullanılmış ara başlıkları oluyor. Site haritası dosyasını oluşturup arama motorlarına bildiriyoruz. Eski bir siteniz varsa değişen adresleri yeni sayfalara yönlendirerek önceki yıllarda biriken emeğin kaybolmasını önlüyoruz. İşletme bilgilerinizi, çalışma saatlerinizi ve iletişim kanallarınızı arama motorlarının anlayacağı yapılandırılmış veri biçiminde de işaretliyoruz. Güvenli bağlantı sertifikası, iletişim formlarında istenmeyen ileti koruması ve temel erişilebilirlik kontrolleri de bu listede yer alıyor. Kapsamlı bir arama motoru optimizasyonu ayrı bir hizmet olsa da sitenin baştan doğru kurulması, ileride yapılacak her çalışmayı kolaylaştırır. Yapı sağlam olduğunda yeni içerik ekledikçe sitenin iskeletini değiştirmek gerekmez; eklenen her sayfa var olan düzenin içine kendiliğinden oturur.

Yayına Aldığımız Sitenin Anahtarlarını Size Teslim Ediyoruz

Yayına geçmeden önce kısa ama titiz bir kontrol listesi üzerinden ilerliyoruz. Formların doğru e-posta adresine ulaşıp ulaşmadığı, telefon numarasına dokununca aramanın başlayıp başlamadığı ve harita bağlantısının doğru konumu gösterip göstermediği tek tek deneniyor. Yazım hatalarını, kırık bağlantıları ve eksik görselleri de bu turda ayıklıyoruz. Ziyaret istatistiklerini izlemek için gerekli ölçüm araçlarını kuruyor, hangi verinin ne anlama geldiğini size kısaca anlatıyoruz. Geçişi de işletmenizin en sakin saatlerine denk getirerek olası bir kesintinin müşterilerinize yansımasını önlüyoruz. Siteyi yayına aldığımız ilk haftalarda hata kayıtlarını ve form bildirimlerini daha sık takip ediyoruz, çünkü gerçek kullanıcılar test sırasında aklımıza gelmeyen yolları da dener. Bu dönemde gelen geri bildirimleri toplayıp küçük düzeltmeleri bekletmeden uyguluyoruz. Eski bir siteden geçiş yapıyorsanız eski adreslere gelen ziyaretlerin doğru sayfalara ulaştığını da yayın sonrasında ayrıca izliyoruz.

Bir web tasarım firmasıyla yollarınız ayrılsa bile sitenizin sizde kalması gerekir. Bu nedenle alan adını ve barındırma hizmetini sizin adınıza kaydediyor, yönetici hesaplarının bilgilerini yazılı olarak teslim ediyoruz. Teslim dosyasında alan adı yönetim panelinin, barındırma hesabının ve site yönetim panelinin giriş adresleri ayrı ayrı yer alır. Kullanılan tema, eklenti ve lisansların listesini de aynı dosyaya ekliyoruz; hangi hizmetin hangi tarihte yenileneceği böylece sizin takviminizde yer alıyor. Kendi e-posta adresinizle açılmış hesaplar, ileride başka bir ekiple çalışmak isterseniz geçişi sorunsuz kılar. Edirne’deki işletmeler için de farklı şehirlerden çalıştığımız müşteriler için de bu kural değişmiyor. Sitenin yedeklerini düzenli aralıklarla alıyor, bir kopyasını da sizin erişebileceğiniz ayrı bir konumda saklıyoruz. Yenileme tarihi kaçırılan bir alan adının başkasının eline geçmesi nadir ama can sıkıcı bir durumdur; hatırlatma e-postalarının size de gelmesini bu yüzden önemsiyoruz.

Teslimden sonra sitenizi kendiniz güncelleyebilmeniz için yönetim panelini birlikte kullanıyoruz. Yeni bir hizmet sayfası eklemek, fotoğraf değiştirmek ya da duyuru yayımlamak gibi sık yapacağınız işlemleri ekran kaydıyla anlatan kısa rehberler hazırlıyoruz. Panelde yanlışlıkla silinen bir sayfayı geri getirmek ya da eski bir sürüme dönmek için izlenecek adımları da rehbere ekliyoruz. Teknik bakım ise ayrı bir sorumluluk alanıdır: sistem güncellemeleri, güvenlik taramaları, yedeklerin doğrulanması ve formların çalışıp çalışmadığının kontrolü düzenli aralıklarla yapılmalıdır. Bu işleri bir bakım anlaşmasıyla üstlenebiliyor ya da gerekli bilgileri vererek ekibinize devredebiliyoruz. Hangi seçeneğin size uygun olduğuna sitenin büyüklüğüne ve güncelleme sıklığına bakarak birlikte karar veriyoruz. Yılda birkaç kez siteyi birlikte gözden geçirip güncelliğini yitiren bilgileri ayıklamayı da öneriyoruz. İşletmeniz büyüdükçe yeni sayfalar, çok dilli içerik ya da çevrim içi randevu gibi eklemeler gündeme gelir. İlk kurulumda bıraktığımız esnek yapı, bu adımları sıfırdan başlamadan atabilmenizi sağlar.

Web Tasarım Hizmetiyle İlgili Merak Ettikleriniz

Mevcut tanıtım yazılarınız, hizmet açıklamalarınız, kullanılabilir durumdaki görselleriniz ve paylaşmayı düşündüğünüz dosyalar başlangıç için değerlendirilebilir. Bütün malzemenin ilk görüşmede eksiksiz olması şart değildir. Önemli olan, hangi içeriğin kimin tarafından hazırlanıp doğrulanacağının belirlenmesidir. Sayfa bazında ihtiyaçları çıkarıp eksikleri görünür kılarak hazırlık işini tasarımla birlikte takip ediyoruz.

Gerekli dosyalar ve erişim biçimi belli olduğunda buna uygun bir alan planlanabilir. Belgelerin hangi hizmetle ilişkili olduğu, güncel sürümünün nasıl ayırt edileceği ve kimin değiştireceği önceden konuşulur. Herkese açık bir paylaşım ile yalnızca yetkili kişiye açık erişim farklı kapsamlar gerektirir. İhtiyaç doğrulandıktan sonra kullanılacak teknik yöntem ve teslim edilecek iş açıkça belirtilir.

Satış ve destek gibi farklı talep türleri için ayrı iletişim yolları hazırlanabilir. Hangi bilginin isteneceği ve talebin kime ulaşacağı en başta belirlenir. İletinin gerçekten yerine ulaştığı örnek bir kullanımla denetlenir. Otomatik kayıt açma veya başka bir sisteme veri aktarma gibi ek ihtiyaçlar varsa, bunlar olağan iletişim formundan ayrı olarak değerlendirilir.

Kapsamda sunulan yönetim panelinin hangi alanları düzenleyebileceği, ihtiyaçlarınıza göre belirlenir. Metin, fotoğraf veya belge değişikliği gibi günlük işlemler örneklerle gösterilebilir. Her tasarım ve altyapı değişikliğinin aynı panel işlemiyle yapılacağı varsayılmaz. Teslim sırasında kendi başınıza yapabileceğiniz işlerle teknik çalışma gerektiren değişikliklerin farkı anlaşılır biçimde anlatılır.

Eski yapı incelenerek hangi adreslerin kullanılmaya devam edeceği, hangilerinin yönlendirileceği planlanır. Yeni içerik kurgusu bazı sayfaların değişmesini gerektirebilir. Geçmiş paylaşımların ve dosya bağlantılarının etkisi değerlendirilmeden hiçbir adres rastgele değiştirilmez. Korunacak erişim yolları ile aktarılacak içeriğin kapsamı belirlenir; yayından sonra örnek bağlantılar ayrıca kontrol edilir.

Bir sayfanın başlık, açıklama ve temel teknik düzeninin hazırlanması ile zaman içinde süren görünürlük çalışması aynı kapsam değildir. Web tasarım işinde bu yönde hangi hazırlıkların yapıldığını açıkça belirtiyoruz. İçeriğin geliştirilmesi, ayrıntılı analiz veya düzenli takip gerekiyorsa, bunlar ayrı bir çalışma olarak planlanabilir. Herhangi bir arama sırası garanti etmeden, yapılacak işleri ve kontrol yöntemini baştan açık bir çerçeveye oturtuyoruz.